28/10/2025

Finland

Iðn- og starfsmenntun, Menntastefna

Skýrsla OECD: Atvinnulífsmiðað starfsnám flýtir fyrir grænum umskiptum

Ný nálgun er nauðsynleg í starfsnámi til að takast á við græn umskipti. OECD bendir á tækifærin í nýrri skýrslu.

Kvinna i produktionsmiljö håller upp en svart T-shirt framför automatiserad maskinutrustning.

Skýrsla OECD: Atvinnulífsmiðað starfsnám flýtir fyrir grænum umskiptum ljósmyndari Martin Thaulow, norden.org

Í Finnlandi sinnir eitt af hverjum fjórum ungmennum sem hafa lokið starfsnámi störfum þar sem grænu umskiptin fela í sér breytingar á innihaldi vinnunnar eða auka eftirspurn eftir hæfu starfsfólki. Til að koma í veg fyrir skort á starfsfólki og misræmi milli framboðs og eftirspurnar er þörf á sveigjanlegri þjálfun fyrir fólk á mismunandi aldri og fyrir starfsfólk í mismunandi atvinnugreinum.

Aukið samstarf nauðsynlegt

Loftslagsbreytingar og umskipti yfir í sjálfbært samfélag krefjast náins samstarfs milli starfsmenntunar og atvinnulífs. Samkvæmt skýrslu OECD getur starfsmenntun og þjálfun stuðlað að grænum umskiptum sérstaklega áhrifaríkan hátt, þar sem færni er þróuð á vinnustað og þjálfun fer fram sem vinna. Með samstarfi við vinnumarkaðinn er einnig hægt að bregðast hratt við breyttum færniþörfum.

Umfangið er áskorun

Í Finnlandi eru um það bil 160 starfsnámsbrautir og yfir 3.000 hæfniþættir metnir með prófum. Umfangið veldur erfiðleikum við að uppfæra hæfni, sérstaklega þar sem græn umskipti leiða til örra breytingar á þekkingu innan mismunandi atvinnugreina. Í skýrslunni er bent á að bæta mætti ​​viðbrögð við kröfum vinnumarkaðarins með því að breyta flokkun á hæfni sem metin er með prófi.

– Flokkun hæfniþátta til prófa í starfsnámi í almenna starfsnámshæfni og grunnleikni  auðveldar okkur að bera kennsl á hvaða hluta þarf að endurskoða oftar og hvaða hluta má uppfæra sjaldnar. Þegar tæknin þróast gæti til dæmis þurft að uppfæra innihald sérhæfðrar hæfni, en grunnleikni verður varanlegri, segir yfirverkfræðingurinn Tomi Ahokas.

Gervigreind gæti opnað tækifæri

Í skýrslunni er einnig hvatt til beitingar nýrrar tækni við þróun starfsnáms, svo sem gervigreindar, vélanáms og greiningar á stórum gagnasöfnum.

– Við höfum þegar prófað aðferðir sem byggjast á gervigreind við endurskoðun hæfnikrafna og reynslan fram til þessa virðist lofa góðu. Markmið okkar er að geta notað enn breiðari þekkingargrunn í undirbúningsvinnunni og brugðist hraðar við breyttum þörfum fyrir færni í vinnulífinu, heldur Ahokas áfram.

Nánar á sænsku

Få NLL’s nyhedsbrev

Med NLLs nyhedsbrev får du: Nyeste viden fra NLL som fx policy briefs og rapporter, vigtige nyheder fra de nordiske lande, aktuelle artikler, der går i dybden med feltet på tværs af sektorer, temaer og geografi samt overblik over kommende konferencer, seminarer og events.

Flere nyheder fra NVL

En lärare skriver på whiteboardtavlan framför elever i ett ljust klassrum.

29/06/2026

Island

Regeringen godkänner fortsatt arbete med tydligare ramverk för skolor på gränsen mellan skolnivåer. Regeringen behandlade i början av juni, förslagen från en arbetsgrupp som utrett privatdriven undervisning som befinner sig mellan gymnasie- och högskolenivå.

En kvinna bär ett litet barn i famnen på en solig äng i varmt kvällsljus.

26/06/2026

Island

I juni firades TINNAs tioårsjubileum. TINNAär en insats riktad till ensamstående föräldrar som står utanför arbetsmarknaden och har brottats med långvariga sociala svårigheter. Syftet är att stärka föräldrar i deras föräldraroll, förbättra livsvillkoren för dem och deras barn.

Maria do Carmo Gomes

24/06/2026

Europa

A yearly meeting place to discuss this important issue has been organised by the European Basic Skills Network (EBSN) in Lisbon 17-19 June 2026.

Share This